Voortgang landinrichtingsplannen

Het kabinet Rutte had aanvankelijk besloten geen geld meer uit te trekken voor recreatie om de stad (RodS). Na de val van het kabinet Rutte is in het zogenaamde Kunduz-akkoord besloten om alsnog een bedrag van  200 miljoen euro ter beschikking te stellen voor de ontwikkeling van natuur en recreatie. Nog onduidelijk is hoe deze middelen per provincie zullen worden verdeeld. Vervolgens moet worden afgewacht hoeveel geld de provincie Utrecht uiteindelijk alsnog beschikbaar stelt voor de uitvoering van een deel van de plannen in het gebied rond Haarzuilens.

De Stichting heeft in november 2010 een brief geschreven aan de provincie Utrecht waarbij aan de provincie een aantal alternatieve voorstellen worden gedaan.  Wij zijn als Stichting van mening dat in ieder geval de recreatieve fiets- en wandelpaden in het gebied rond Haarzuilens verder moeten worden aangelegd met de nodige recreatieve voorzieningen. De RodS kan veel goedkoper worden uitgevoerd dan in het verleden het geval was, indien de resterende gronden zoveel mogelijk in beheer van de boeren wordt gelaten.

Op  6 juni 2012 is het Wielrevelt feestelijk geopend. Op 17 juni 2014 is het Hamlaangebied officieel geopend als recreatiegebied.

Landinrichtingsplan Haarzuilens

Als gevolg van de in 1993 door het Rijk vastgestelde Structuurschema Groene Ruimte is het landinrichtingsplan Haarzuilens ontwikkeld. Dat is verder uitgewerkt in het Gebiedsperspectief Groot Groengebied Utrecht dat in september 1996 door de provincie is vastgesteld. Het groengebied Haarzuilens is daarin opgenomen als een van de vier groengebieden in de provincie.

Het groengebied Haarzuilens beslaat 445 hectare en moet hoofdzakelijk uit bos-, recreatie- en natuurterrein gaan bestaan. In 2003 is het Gebiedsperspectief Recreatief Groen Stadsgewest Utrecht vastgesteld dat voorziet in nog 117 hectare extra recreatiegroen. Al deze plannen zijn verwerkt in een voorontwerp landinrichtingsplan Haarzuilens van augustus 2003. Dit voorontwerp heeft geleid tot een stroom van inspraakreacties. Uiteindelijk heeft de provincie Utrecht in mei 2006 het definitieve landinrichtingsplan Haarzuilens vastgesteld. Op detailniveau kan het plan nog op bepaalde punten worden bijgesteld.  De gebieden Klein Limburg en Wielrevelt zijn inmiddels gerealiseerd. Het Hamlaangebied wordt momenteel gerealiseerd. De overige gebieden van het landinrichtingsplan Haarzuilens (Parkbossen en de Rivier) zullen als gevolg van het besluit van de regering Rutte om vanaf 2011 vrijwel geen geld meer ter beschikking te stellen voor recreatie om de stad (RodS) waarschijnlijk slechts ten dele worden uitgevoerd.

De stichting Vrienden van de Joostenlaan heeft diverse inspraakreacties op het landinrichtingsplan ingezonden. Daarin zijn onder  meer de volgende aspecten aan de orde gesteld:
– verkeer;
– parkeerplaatsen;
– de uitbreiding van de golfbaan;
– de uitplaatsingsplannen van de gemeente Utrecht in relatie tot het landinrichtingsplan (begraafplaats, maneges).

De Stichting is vertegenwoordigd in de contactencommissie. Ook afgevaardigden van de wijkbewonersorganisaties De Kern en Hoor de Haar uit Vleuten en Haarzuilens zijn vertegenwoordigd in de contactencommissie. In deze commissie komen alle aspecten van het landinrichtingsplan aan bod. De leden van de commissie fungeren als klankbord voor  de bewoners.

Hamlaan gebied

In het Hamlaangebied, dat ligt tussen de Hamlaan met de daaraan gelegen Hamtoren, de spoorlijn, de Dorpsstraat, het Odenveltpark  en de dierenweide aan de Ridderhoflaan in de wijk Odenvelt, is een Vinex-watergang, een begraafplaats, speelvelden, een hondenuitlaatplaats,  een ijsbaan, dierenweides aangelegd. Het Hamlaangebied is op 17 juni 2014 officieel geopend.

Uitbreiding golfbaan

In het Zuiderpark is thans een 9-holes golfbaan gelegen. Onder bepaalde voorwaarden mag de golfbaan worden uitgebreid tot 18 holes. De meerderheid van de Landinrichtingscommissie heeft hiermee ingestemd.

In het landinrichtingsplan Haarzuilens is als zoeklocaties voor deze uitbreiding opgenomen dat aan de westzijde van het huidige golfterrein (ten oosten van de Eikslaan) 7 hectare aan de golfbaan wordt toegevoegd voor 2 golfholes en dat aan de westzijde van het huidige golfterrein (ten westen van de Haarlaan) eveneens 7 hectare aan het golfterrein wordt toegevoegd voor nog eens twee golfbanen.
Het ligt in de bedoeling een nieuw clubrestaurant te bouwen bij de grote vijver in het hart van het Zuiderpark. De bestaande 9-holes golfbaan in het Zuiderpark wordt geherstructureerd en uitgebreid tot 14 holes.
In de uitbreidingsplannen van de golfvereniging is de driving range (oefenbaan) gepland in het gebied ten westen van de Eikslaan en ten zuiden van de Bochtdijk.
De enige voorwaarden die de gemeente en DLG oorspronkelijk aan de uitbreidingsplannen van de golfbaan hadden gesteld, is dat de Haarlaan openbaar toegankelijk wordt voor langzaam verkeer en dat de toekomstige leden vooral uit de regio moeten komen.

De Stichting was van mening dat er veel te weinig voorwaarden aan de uitbreidingsplannen van de golfbaan waren gesteld. Indien de golfvereniging wil uitbreiden buiten het bestaande golfterrein in het Zuiderpark, zou recreatief medegebruik van het Zuiderpark voor de de serieuze wandelaar een bijkomende voorwaarde moeten zijn.

Een kijkje in het Zuiderpark.

Uiteindelijk is dit voorstel van de Stichting door de provincie omarmd en is het recreatief medegebruik in de laatste uitbreidingsplannen van de golfvereniging opgenomen. In de nieuwste uitbreidingsplannen is thans een wandelpad om de golfbanen heen opgenomen, zodat de veiligheid van de wandelaar goed is gewaarborgd en men toch een compleet rondje kan wandelen in het bijzonder fraaie Zuiderpark.

De Stichting vindt dat in het Zuiderpark, een EHS-gebied, veel te veel bomen moeten worden gekapt voor nieuwe golfbanen, clubgebouw, parkeerplaats en toegangsweg. In totaal wil de golfvereniging 780 bomen in het Zuiderpark kappen, waaronder 180 zeer oude monumentale bomen. De Stichting vindt dit onverantwoord in een EHS-gebied en begrijpt niet dat een natuurorganisatie als Natuurmonumenten en een overheidsorganisatie als de gemeente Utrecht willen meewerken aan deze grootschalige bomenkap.

Een ander probleem is nog dat als gevolg van de situering van 2 golfholes in het gebied ten westen van de Haarlaan het in de toekomst voor de Stichting Kasteel de Haar niet meer mogelijk is om gebruik te maken van deze gronden voor het parkeren bij grote evenementen. Voor evenementenparkeren heeft de gemeente Utrecht op het laatste moment in het bestemmingsplan Haarzuilens opgenomen om 6 hectare uit de Parkbossen te reserveren in de driehoek tussen Breudijk, Kortjaksepad en Lage Haarsedijk. De Stichting heeft tezamen met bewoners van buurtschap Kortjak tegen dit voornemen beroep aangetekend bij de Raad van State en de Raad van State heeft bij uitspraak van 8 april 2015, zaaknummer 201401619/1/R2, het beroep gegrond verklaard en dit deel van het bestemmingsplan vernietigd omdat er onvoldoende onderzoek was gedaan naar gevolgen van de verkeersbewegingen op het woongenot van omwonenden en er was geen onderzoek naar flore en fauna gedaan in dit gebied. De gemeente Utrecht wordt echter wel in de gelegenheid gesteld om een en ander binnen 26 weken te herstellen via de zogeheten bestuurlijke lus.

De Milieu-effectrapportage (MER) over de uitbreidingplannen van de golfvereniging is in 2012 vrij gegeven. De door de Stichting aangedragen alternatieve uitbreidingslocaties, die in de MER-richtlijn van 2008 uitdrukkelijk zijn opgenomen om te onderzoeken, zijn in de MER 2012 niet onderzocht omdat de golfvereniging deze uitbreidingslocaties niet ziet zitten.

De alternatieve uitbreidingslocaties die wij als Stichting hadden bepleit bestonden onder andere uit het verplaatsen van de driving range naar het gebied tussen Haarlaan en Rijndijk en deze driving range dan zodanig in te richten dat deze voor 20 dagen per jaar multifunctioneel zou kunnen worden gebruikt voor het evenmentenparkeren. De 2 golfholes uit het gebied ten westen van de Haarlaan zouden dan naar het gebied ten noordoosten van het Zuiderpark moeten verhuizen waar in de uitbreidingsplannen de driving range is voorzien. Met dit voorstel was gelijk ook het probleem van het parkeren bij grote evenementen bij het kasteel opgelost.

De golfvereniging de Haar heeft medio 2015 omgevingsvergunningen aangevraagd bij de gemeente Utrecht voor de kap van 780 bomen, de realisatie van 14 holes in het Zuiderpark, een nieuw clubgebouw in het hart van het Zuiderprk, een toegangsweg naar dat clubgebouw en parkeerplaatsen. Als Stichting hebben wij grote twijfels bij de financiële haalbaarheid van deze uitbreidingsplannen. De kosten werden destijds begroot op ongeveer 8 miljoen euro en hiervoor waren 225 tot 280 nieuwe leden vereist, die ieder € 11.500,- zouden moeten inleggen. Als gevolg van de crisis lukt het de golfvereniging niet om voldoende nieuwe leden te weren en loopt het ledenbestand vanwege vergrijzing zelfs terug.

Verkeer en parkeren

In het gebied rond de kernen Vleuten en Haarzuilens is als gevolg van de realisatie van de Vinex-locatie Leidsche Rijn (met 30.000 woningen) in 2015 al sprake zijn van een zeer forse toename van het verkeer.
Het kasteel De Haar trekt thans ruim 200.000 bezoekers per jaar. Na de renovatie van het kasteel verwacht de stichting Kasteel de Haar een verdere toename van het aantal bezoekers te bereiken. Voor een sluitende exploitatie van het kasteel organiseert deze stichting vier tot zes grote evenementen per jaar. In 2015 is ten slotte naar verwachting het landinrichtingsplan (een groot natuur- en recreatiegebied rond het landgoed Haarzuilens) gerealiseerd met op topdagen 15.000 recreanten.
Als gevolg van al deze veranderingen zal in 2015 sprake zijn van een gigantische verkeersdruk in het landinrichtingsgebied Haarzuilens.
De gemeente Utrecht gaat de volgende verkeersmaatregelen invoeren. De Parkweg is inmiddels ingericht als 60 km-weg met verkeersdrempels. De Bochtdijk is inmiddels afgesloten voor motorvoertuigen. De Polderweg is in de ochtendspits alleen toegankelijk voor bestemmingsverkeer.

Dit betekent dat de kern Haarzuilens behoorlijk verkeersluw is geworden. Alle recreatieverkeer naar en van het kasteel De Haar en het groengebied Haarzuilens zal over de enige overblijvende toegangsweg tot het achterland (Parkweg en Rijndijk) geleid moeten worden.
De nieuwe ontsluitingsweg van de nieuwbouwlocatie Vleuterweide naar de Parkweg (de Verlengde Parkweg) zal ook een toenemende verkeersdruk betekenen. Het gevaar bestaat dat veel sluipverkeer van en naar de A2 bij Breukelen gebruik zal maken van deze weg. Er ontstaat immers een rechtstreekse route tussen de afslag op de A2 bij Breukelen en de nieuwe op- en afritten op de A12 bij benzinestation Bijleveld.

Met betrekking tot de verkeersproblematiek op de Parkweg/Rijndijk/Breudijk heeft de Stichting in het verleden een alternatieve ontsluitingsweg voorgesteld, te weten de nog aan te leggen weg door het bedrijfsterrein Haarrijn (een parallelweg die ten zuiden van de A2 komt te liggen) doortrekken tot aan de Polderweg/Rijndijk (de noordelijke variant of gemakshalve te noemen de Haarrijnseweg). De weg door het bedrijfsterrein eindigt in de plannen van de gemeente vooralsnog aan het eind van de westelijke Haarrijnse Plas (ongeveer in het verlengde van de Joostenlaan). Het nog ontbrekende stuk weg is ongeveer 700 meter lang. Op het bedrijfsterrein Haarrijn kunnen bovendien veel parkeerplaatsen worden gecreëerd voor de recreanten en bezoekers van evenementen op het kasteelterrein.

Met deze alternatieve oplossing kan worden bereikt dat het verkeer wordt gespreid over een noordelijke en een zuidelijke uitvalsweg. In feite ontstaat hiermee ook een grote rondweg om de beide kernen Vleuten en Haarzuilens. Het voordeel van de noordelijke variant is verder dat het verkeer uit het achterland (Harmelen, Kockengen etc.) dat richting Zuilense ring wil rijden niet dwars door het dorp Vleuten of om Vleuten door de wijk Vleuterweide hoeft te rijden.
Deze alternatieve verkeersoplossing van de Stichting werd op 13 mei 2004 door de meeste fracties van de politieke partijen van harte ondersteund. De meerderheid van de gemeenteraad heeft ook een motie van VVD en CDA ondersteund om deze alternatieve weg aan te leggen. De toenmalig verantwoordelijke wethouder is zich echter steeds blijven verzetten tegen de aanleg van deze weg.

In de aanvullende MER-rapportage op het landinrichtingsplan wordt ook min of meer erkend dat de toekomstige verkeerscongestie op de Parkweg en Rijndijk op de rand van het toelaatbare is. De provincie heeft om die reden in het definitieve landinrichtingsplan Haarzuilens met betrekking tot de verkeersproblematiek het voorbehoud gemaakt dat in het geval in de toekomst verkeersproblemen gaan ontstaan er een goede verkeersoplossing moet komen waarbij de door de Stichting aangedragen variant tot de mogelijkheden behoort.

De Stichting heeft zich destijds voorlopig bij de standpunten van de gemeente Utrecht en de provincie Utrecht neergelegd. Indien de verkeersdruk op die wegen in de toekomst echter onaanvaardbaar groot is, zal de Stichting blijven inzetten op de aanleg van een alternatieve weg langs de A2 om de verkeersdruk op de Parkweg en Rijndijk te verminderen.
De ingebruikneming van de Verlengde Parkweg en de afsluiting van de Bochtdijk laten al zien dat de verkeersoverlast op de Dorpsstraat/Parkweg fors is toegenomen.

De gemeente Utrecht heeft een groot aantal belanghebbende organisaties uit Vleuten en Haarzuilens, waaronder onze stichting, verzocht de verkeersknelpunten te benoemen en eventuele oplossingsrichtingen aan te dragen. Helaas bleek tijdens dit overleg dat de meeste organisaties zich te veel focussen op hun eigen omgeving en weinig oog hebben voor het totale verkeersplaatje. WBO De Kern kwam die avond wel met een doortimmerd plan voor een autoluw centrum van Vleuten met een ontsluitingsweg per woonwijk.

 

PARKEREN


Het parkeren van auto’s voor evenementen in de nabijheid van het kasteel de Haar zal in de toekomst niet meer mogelijk zijn als gevolg van de aanleg van 2 golfholes in het gebied achter de huidige parkeerplaats en de aanleg van parkbossen in het gebied aan de andere kant van de Rijndijk. Met een amendement van de PvdA-fractie is op het laatste moment in het bestemmingsplan Haarzuilens opgenomen om een parkeerterrein aan te leggen van 6 hectare in het zuidwestelijke deel langs de Rijndijk (tegenover buurtschap Kortjak) voor bezoekers van evenementen op het kasteelterrein. Op dit terrein zijn in het landinrichtingsgebied parkbossen gepland. Deze parkeerbehoefte geldt slechts voor 20 dagen per jaar.

Het is ongewenst dat in parkbossen grote delen moeten worden gereserveerd voor evenementenparkeren. Dat doet ernstig afbreuk aan het karakter van parkbossen. Het is gewenst dat het kasteel veel meer gaat inzetten op het gebruik van pendelbussen vanaf het station Vleuten. Voor evenementen kunnen overigens ook ruime parkeermogelijkheden worden gerealiseerd op of nabij het bedrijfsterrein Haarrijn. Bezoekers kunnen dan met pendelbussen naar het kasteelterrein worden gebracht. Het voorkomt dat veel verkeer doorrijdt tot het hart van het natuur- en recreatiegebied en dat daar grote parkeerplaatsen moeten worden aangelegd. Een andere oplossing voor het parkeren bij grote evenementen is te vinden onder de rubriek “Parkbossen”.

De Stichting heeft beroep ingesteld bij de Raad van State tegen deze wijziging in het bestemmingsplan Haarzuilens omdat de verkeersveiligheid en verkeerscirculatie slecht geregeld is in dit voorstel en alternatieven onvoldoende zijn onderzocht. Ook is geen onderzoek verricht naar de gevolgen van fora en fauna en archeologie op deze locatie.

Klein Limburg

Het begon als een zeer waardevol en prachtig gebied zoals u hieronder kunt zien.

Een bijzondere schoonheid en een prachtig gebied.

Klein Limburg ziet er nu minder fraai uit dan in het verleden het geval was. Voor zover het oog reikt heel veel onkruid zoals zuring, distels en brandnetels. Volgens Natuurmonumenten duurt het een aantal jaren voordat er sprake is van een verbetering. Vanwege de intensieve bemesting door de landbouw is aanvankelijk een toename van onkruid te verwachten. Na enige jaren zonder bemesting treedt een verschraling op en zal het onkruid minder worden.

De bewoners houden vooralsnog hun hart vast voor de toekomst.

Schenkingen en kunstwerk

Op 8 juli 2011 heeft gedeputeerde Bart Krol een door de Stichting aangeboden kunstwerk onthuld.
Het kunstwerk is geplaatst in het land ten westen van de Joostenlaan (halverwege tussen Haarpad en Parkweg). Het kunstwerk vormt een aandenken aan de landbouwers die dit gebied eeuwenlang hebben bewerkt. Het kunstwerk bestaat uit een zestal elementen die het vroegere primitieve agrarische leven in herinnering roepen. Onder meer ziet u een melkende broerin onder een koe en een boer met een zeis.

Dankzij de sponsors (gemeente Utrecht, provincie Utrecht en commissie Stad en Land Utrecht) is dit kunstwerk gerealiseerd. Als Stichting hebben wij zelf ook een bescheiden bijdrage in de kosten geleverd. Het kunstwerk is vervaardigd door de kunst/siersmederij van Rein Tupker uit Soest.

Het kunstwerk heeft tot op heden tot zeer veel positieve reacties geleid. De Stichting heeft voorts een zomereik geschonken die inmiddels bij het kunstwerk is geplaatst.

Met het aanbieden van dit kunstwerk willen wij een periode van ruim 10 jaar intensieve betrokkenheid bij de totstandkoming van het natuur- en recreatiegebied Haarzuilens afsluiten. Er lopen nog een paar actuele zaken, zoals de verdere uitwerking van de plannen rond recreatie om de stad, de uitbreiding van de golfbaan en het parkeren bij grote evenementen op het terrein van kasteel de Haar. Die zaken gaan we verder op de voet volgen en indien nodig zeker ook bijsturen totdat deze zijn bijgesteld.

Hieronder de start en ontwerpen van het kunstwerk door Rein Tupker.

 

De opening van het kunstwerk met genodigden.